اهداف

• مشخص کردن محل افراد
• افزایش احتمال دیده شدن
• راهنمایی تیم نجات
• اعلام وضعیت اضطراری
• ایجاد علامت در روز و شب

انواع تجهیزات

مهم‌ترین تجهیزات عبارت‌اند از:

• Rocket Parachute Flare
• Hand Flare
• Buoyant Smoke Signal
• Line Throwing Appliance
• Signal Mirror
• Whistle
• Electric Torch
• Day Signal

طبقه‌بندی

تجهیزات شب

• Rocket Flare
• Hand Flare

تجهیزات روز

• Smoke Signal
• Signal Mirror

تجهیزات روز و شب

• EPIRB
• SART
• VHF
• چراغ‌های اضطراری

(این تجهیزات را در بخش‌های بعدی مفصل بررسی خواهیم کرد.)

۱. Hand Flare (هند فلر)

معرفی

هند فلر ساده‌ترین وسیله علامت‌دهی دریایی است.

فرد آن را با دست نگه می‌دارد.

↓

روشن می‌کند.

↓

شعله بسیار پرنور قرمز تولید می‌شود.

کاربرد

• جلب توجه کشتی نزدیک
• جلب توجه بالگرد
• مشخص کردن محل Lifeboat
• عملیات شبانه

رنگ

تقریباً همیشه:

قرمز

چون رنگ قرمز در سطح بین‌المللی به‌عنوان علامت خطر و درخواست کمک شناخته می‌شود.

ساختمان داخلی

یک Hand Flare معمولاً شامل:

• بدنه آلومینیومی یا فولادی
• ترکیب آتش‌زا (Pyrotechnic Composition)
• چاشنی
• سیستم احتراق
• دسته عایق
• درپوش محافظ
• دستورالعمل استفاده

نحوه استفاده

۱– خارج کردن از محفظه

↓

۲– باز کردن درپوش

↓

۳– فعال کردن مکانیزم احتراق مطابق دستورالعمل سازنده

↓

۴– نگه داشتن در زاویه مناسب و دور از بدن

نکات ایمنی

• هرگز بالای سر نگه ندارید.
• از افراد فاصله داشته باشید.
• در فضای بسته استفاده نکنید.
• پس از اتمام، بدنه همچنان داغ است.

مزایا

• ساده
• قابل اعتماد
• سبک
• مناسب Lifeboat

محدودیت

برد دید آن محدودتر از Rocket Flare است.

۲. Rocket Parachute Flare

معرفی

معروف‌ترین وسیله علامت‌دهی دریایی.

موشک

↓

به ارتفاع زیاد می‌رود.

↓

چتر باز می‌شود.

↓

شعله قرمز

آهسته

پایین می‌آید.

هدف

دیده شدن از:

• کشتی‌های دور
• هواپیما
• بالگرد

چرا چتر دارد؟

اگر فقط موشک منفجر شود

↓

چند ثانیه

دیده می‌شود.

اما

چتر

باعث می‌شود

شعله

آهسته

پایین بیاید.

↓

مدت بیشتری

قابل مشاهده باشد.

اجزا

• Rocket Motor
• Pyrotechnic Charge
• Parachute
• Ignition System
• Launch Tube
• Safety Cap

روش استفاده

۱– درپوش را بردارید.

↓

۲– مطابق دستورالعمل سازنده مسلح کنید.

↓

۳– به سمت بالا و در زاویه ایمن نشانه بگیرید.

↓

۴– شلیک کنید.

نکات ایمنی

• به سمت افراد نشانه نگیرید.
• به سازه کشتی برخورد نکند.
• در نزدیکی مواد قابل اشتعال استفاده نشود.
• به جهت باد توجه کنید.

مزایا

• برد بسیار زیاد
• دیده شدن از فاصله دور
• مناسب عملیات SAR

محدودیت

• فقط تعداد محدودی داخل Lifeboat وجود دارد.
• باید در زمان مناسب استفاده شود.

۳. Buoyant Smoke Signal

معرفی

یکی از مهم‌ترین تجهیزات

روز

است.

پس از پرتاب روی آب:

↓

شناور می‌ماند.

↓

دود نارنجی غلیظ تولید می‌کند.

کاربرد

• پیدا کردن Lifeboat
• مشخص کردن محل سقوط فرد
• راهنمایی بالگرد
• عملیات MOB

چرا نارنجی؟

رنگ نارنجی:

• روی آب بسیار واضح است.
• با رنگ آسمان تضاد دارد.
• در روز بهتر دیده می‌شود.

ساختمان

• محفظه شناور
• مواد دودزا
• چاشنی
• دریچه خروج دود

نحوه استفاده

پرتاب داخل آب

↓

فعال شدن

↓

تولید دود

مزایا

• مناسب روز
• بدون شعله
• قابل مشاهده از فاصله زیاد

محدودیت

در شب

تقریباً کاربردی ندارد.

۴. Line Throwing Appliance

معرفی

وسیله‌ای برای پرتاب طناب.

کاربرد

• انتقال طناب
• عملیات نجات
• اتصال شناورها
• امدادرسانی

اجزا

• Launcher
• Rocket
• Floating Line

روش عملکرد

موشک

↓

طناب

را

به سمت هدف

می‌برد.

کاربرد در کشتی

• کشتی به کشتی
• کشتی به ساحل
• عملیات SAR

Signal Mirror

یکی از قدیمی‌ترین تجهیزات.

عملکرد

بازتاب نور خورشید

به سمت هواپیما

یا کشتی.

مزایا

بدون باتری

بدون سوخت

وزن بسیار کم

Whistle

ساده‌ترین وسیله

اعلام موقعیت

در مه

شب

یا دید کم.

چراغ اضطراری

معمولاً:

LED

ضدآب

دارای باتری با عمر ذخیره‌سازی بالا

محل نگهداری

تمام این تجهیزات داخل:

• Lifeboat
• Rescue Boat
• Liferaft Pack
• Survival Kit

نگهداری می‌شوند.

بازرسی

موارد مهم

• تاریخ انقضا
• سالم بودن بدنه
• پلمب
• رطوبت
• خوردگی
• برچسب‌ها
• شرایط نگهداری

نگهداری

• دور از گرمای زیاد
• دور از نور مستقیم
• جلوگیری از ضربه
• جلوگیری از رطوبت
• کنترل تاریخ مصرف

اشتباهات رایج

• استفاده زودهنگام از Rocket Flare
• استفاده از Hand Flare داخل کابین
• نگهداری در محیط مرطوب
• استفاده از تجهیزات منقضی
• نگرفتن فاصله ایمن هنگام روشن کردن

استانداردهای مرتبط

• SOLAS Chapter III
• LSA Code
• IMO Resolution MSC.81(70) (آزمون تجهیزات نجات)
• IMO Resolution MSC.402(96) (بازرسی و نگهداری تجهیزات نجات)
• الزامات مؤسسات رده‌بندی مانند DNV، ABS، Lloyd’s Register، Bureau Veritas

مقایسه تجهیزات علامت‌دهی

توجه: برد و مدت عملکرد این تجهیزات بسته به مدل، سازنده و الزامات استاندارد متفاوت است؛ بنابراین برای طراحی یا بازرسی باید به مشخصات فنی همان تجهیز مراجعه شود.

نکته مهندسی (Engineering Insight)

یکی از اشتباهات رایج در حوادث واقعی این است که افراد تمام فلرها را در همان دقایق ابتدایی استفاده می‌کنند. اگر هیچ شناور یا هواگردی در محدوده نباشد، این کار ممکن است باعث شود در زمان نزدیک شدن تیم نجات دیگر هیچ وسیله علامت‌دهی در اختیار نداشته باشند. در عمل، استفاده از تجهیزات پیروتکنیکی باید بر اساس رویه اضطراری کشتی و با در نظر گرفتن احتمال حضور واحدهای جستجو و نجات انجام شود.

خدمات ژیان اخگر آریا

• مشاوره انتخاب تجهیزات علامت‌دهی دریایی مطابق SOLAS و LSA Code
• تهیه مشخصات فنی تجهیزات Pyrotechnic
• تدوین برنامه‌های بازرسی و تعویض تجهیزات منقضی
• آموزش عملی استفاده ایمن از تجهیزات علامت‌دهی
• مشاوره برای شناورها، بنادر، سکوهای فراساحلی و صنایع دریایی