دمپر حریق Fire Damper

معرفی

Fire Damper یک تجهیز مکانیکی است که داخل کانال‌های تهویه (HVAC Duct) نصب می‌شود و هنگام وقوع آتش، مسیر عبور شعله را از داخل کانال‌های هوا مسدود می‌کند.

در واقع اگر Fire Curtain یک دیوار ضدحریق متحرک باشد، Fire Damper یک درب ضدحریق داخل کانال هوا است.

هدف استفاده

اهداف اصلی عبارت‌اند از:

  • جلوگیری از انتقال شعله از طریق کانال هوا
  • حفظ Compartmentation ساختمان
  • جلوگیری از گسترش آتش
  • حفاظت از مسیرهای فرار
  • افزایش زمان تخلیه

فلسفه طراحی

فرض کن بین دو اتاق یک دیوار ضدحریق ساخته‌ای.

اگر یک کانال تهویه از داخل این دیوار عبور کند، آن دیوار دیگر عملاً بی‌اثر می‌شود، چون آتش از داخل کانال عبور می‌کند.

اینجاست که Fire Damper وارد عمل می‌شود.

محل نصب

Fire Damper معمولاً نصب می‌شود:

  • محل عبور کانال از دیوار ضدحریق
  • محل عبور کانال از کف مقاوم حریق
  • شفت‌های تأسیسات
  • رایزرهای HVAC
  • موتورخانه‌ها
  • اتاق برق
  • اتاق ژنراتور

استانداردهای مرتبط

  • NFPA 80
  • NFPA 90A
  • UL 555
  • EN 15650
  • BS 9999

اجزای اصلی

یک Fire Damper معمولاً شامل:

  • Frame
  • Blade
  • Fusible Link
  • Spring
  • Shaft
  • Bearing
  • Housing
  • Manual Reset

نحوه عملکرد

در حالت عادی:

تیغه‌ها باز هستند.

هوای سیستم HVAC عبور می‌کند.

وقتی دما به مقدار مشخصی برسد:

Fusible Link ذوب می‌شود.

فنر آزاد می‌شود.

تیغه‌ها بسته می‌شوند.

کانال بسته می‌شود.

شعله دیگر عبور نمی‌کند.

Fusible Link چیست؟

مهم‌ترین قسمت Fire Damper

یک قطعه فلزی است که در دمای مشخص ذوب می‌شود.

دمای رایج:

۷۲°C (165°F)

البته مدل‌های دیگری نیز وجود دارد.

انواع Fire Damper

۱. Curtain Type

قدیمی‌تر

۲. Multi Blade

امروزه رایج‌ترین نوع

۳. Dynamic Fire Damper

برای سیستم‌هایی که هنگام حریق فن هنوز روشن است.

۴. Static Fire Damper

برای سیستم‌هایی که هنگام حریق فن خاموش می‌شود.

درجه مقاومت

Fire Damper نیز دارای Fire Rating است.

مثلاً:

  • 1 Hour
  • 1.5 Hour
  • 2 Hour
  • 3 Hour

مزایا

  • جلوگیری از گسترش آتش
  • قیمت مناسب
  • عملکرد ساده
  • بدون نیاز به برق (در مدل Fusible Link)

معایب

  • دود را کنترل نمی‌کند.
  • بعد از بسته شدن باید ریست شود.
  • نیازمند تست دوره‌ای است.

نگهداری

  • تست عملکرد
  • بررسی Fusible Link
  • روانکاری
  • بررسی تیغه‌ها
  • تمیزکاری

بازرسی

موارد مهم:

  • سلامت تیغه‌ها
  • سلامت فنر
  • سلامت Fusible Link
  • عدم گیر کردن تیغه
  • عملکرد صحیح

اشتباهات رایج

  • نصب Fire Damper به جای Smoke Damper
  • حذف آن از محل عبور کانال
  • رنگ کردن تیغه‌ها
  • گیر کردن تیغه با عایق کانال
  • نصب اشتباه جهت جریان

نکته مهندسی (Engineering Insight)

یکی از بزرگ‌ترین اشتباهات در پروژه‌های ساختمانی این است که کانال از یک دیوار یا کف دارای درجه مقاومت حریق عبور کند ولی Fire Damper نصب نشود. در این حالت، کانال به یک مسیر مستقیم برای انتقال شعله تبدیل می‌شود و عملاً عملکرد دیوار ضدحریق از بین می‌رود. به همین دلیل، محل نصب Fire Damper باید دقیقاً با مرزهای Fire Compartment هماهنگ باشد و جزئیات نصب آن نیز مطابق دستورالعمل سازنده و استاندارد انجام شود.

خدمات ژیان اخگر آریا

  • طراحی سیستم Fire Damper مطابق NFPA 90A
  • جانمایی دمپرهای حریق
  • تهیه دیتیل‌های نصب
  • تست عملکرد
  • تهیه چک‌لیست بازرسی
  • آموزش نگهداری

تفاوت Fire Curtain و Fire Damper

Fire Curtain

Fire Damper

برای بازشوهای معماری

برای کانال‌های HVAC

مانند دیوار متحرک

مانند درب داخل کانال

جلوگیری از گسترش آتش بین فضاها

جلوگیری از انتقال آتش داخل کانال

روی بازشو نصب می‌شود

داخل کانال نصب می‌شود