هدف استفاده

اهداف اصلی عبارت‌اند از:

• جلوگیری از گسترش دود
• هدایت دود به سمت سیستم تخلیه دود (Smoke Exhaust)
• حفظ مسیرهای خروج
• افزایش زمان تخلیه افراد
• افزایش دید در مسیر فرار
• کاهش خسارت ناشی از دود

فلسفه طراحی

در اغلب حریق‌ها، علت اصلی مرگ افراد دود و گازهای سمی است، نه شعله مستقیم.

به همین دلیل، کنترل دود در بسیاری از ساختمان‌ها حتی از کنترل آتش نیز مهم‌تر است.

Smoke Curtain دقیقاً با همین هدف طراحی شده است.

محل استفاده

• آتریوم‌ها (Atrium)
• مراکز خرید
• فرودگاه‌ها
• ایستگاه مترو
• هتل‌ها
• بیمارستان‌ها
• ساختمان‌های اداری
• سالن‌های نمایش
• مراکز همایش
• انبارهای بزرگ

استانداردهای مرتبط

• NFPA 92
• EN 12101-1
• BS 7346
• ISO 21927
• الزامات محلی ساختمان

اجزای اصلی

یک Smoke Curtain معمولاً از بخش‌های زیر تشکیل شده است:

• Head Box
• موتور الکتریکی
• شفت جمع‌کننده
• پارچه مقاوم در برابر دود
• Bottom Bar
• Guide Rail (در برخی مدل‌ها)
• کنترل پنل
• منبع تغذیه اضطراری
• سیستم فرمان از Fire Alarm

جنس پرده

معمولاً از:

• Fiberglass Fabric
• پارچه سیلیکونی
• الیاف معدنی نسوز

ساخته می‌شود.

نحوه عملکرد

در حالت عادی:

پرده داخل Head Box جمع شده است.

پس از اعلام حریق:

• فرمان از Fire Alarm Panel
• موتور فعال می‌شود.
• پرده پایین می‌آید.
• دود در ناحیه موردنظر محبوس یا هدایت می‌شود.

انواع Smoke Curtain

۱. Static Smoke Curtain

همیشه ثابت است.

۲. Automatic Smoke Curtain

رایج‌ترین نوع

در زمان آتش‌سوزی پایین می‌آید.

۳. Vertical Smoke Curtain

حرکت عمودی

۴. Horizontal Smoke Curtain

در برخی پروژه‌های خاص

درجه مقاومت

Smoke Curtain معمولاً بر اساس:

• Smoke Leakage
• Smoke Containment

طبقه‌بندی می‌شود.

نه مقاومت مستقیم در برابر شعله.

محل نصب

• سقف
• بالای بازشوها
• اطراف آتریوم
• اطراف Escalator
• اطراف Void

نحوه کنترل

می‌تواند توسط:

• Fire Alarm
• BMS
• دستی
• Smoke Control Panel

فعال شود.

مزایا

• کنترل سریع دود
• حفظ دید
• جلوگیری از گسترش دود
• اشغال فضای کم
• ظاهر زیبا
• جمع شدن داخل سقف

معایب

• برای توقف آتش مناسب نیست.
• در برابر شعله طولانی‌مدت طراحی نشده است.
• نیازمند سرویس دوره‌ای است.

نگهداری

• تست موتور
• تمیزکاری پارچه
• تست سنسورها
• تست فرمان حریق
• بررسی برق اضطراری

بازرسی

موارد زیر کنترل می‌شوند:

• سالم بودن پارچه
• عملکرد موتور
• عملکرد Bottom Bar
• سرعت حرکت
• فرمان Fire Alarm
• سلامت باتری

اشتباهات رایج

• تصور اینکه Smoke Curtain همان Fire Curtain است.
• حذف آن از پروژه به دلیل وجود فن دود.
• نصب در ارتفاع اشتباه.
• عدم هماهنگی با سیستم تخلیه دود.

نکته مهندسی (Engineering Insight)

یکی از مهم‌ترین اشتباهات در طراحی ساختمان‌های دارای آتریوم این است که تنها به نصب فن‌های تخلیه دود اکتفا شود. در چنین فضاهایی، بدون استفاده از Smoke Curtain، دود به‌صورت آزاد در زیر سقف پخش می‌شود و فن‌ها نمی‌توانند لایه دود را به‌صورت مؤثر کنترل کنند. پرده دود با تقسیم مخزن دود (Smoke Reservoir)، باعث می‌شود سیستم تخلیه دود مطابق محاسبات طراحی عمل کند و مسیرهای خروج مدت بیشتری قابل استفاده باقی بمانند.

خدمات ژیان اخگر آریا

• طراحی سیستم کنترل دود مطابق NFPA 92
• محاسبه Smoke Reservoir
• جانمایی Smoke Curtain
• تهیه نقشه Shop Drawing
• تست و راه‌اندازی سیستم کنترل دود
• مشاوره انتخاب برند و نوع پرده دود

تفاوت اولیه Smoke Curtain و Fire Curtain

در یک جمله:

• Smoke Curtain = کنترل دود
• Fire Curtain = جلوگیری از گسترش شعله و حرارت (و معمولاً تا حدی دود)

یعنی اگر هدف فقط هدایت و کنترل دود باشد، پرده دود انتخاب می‌شود؛ اما اگر لازم باشد یک بازشو یا فضا در برابر شعله، حرارت و انتشار آتش محافظت شود، باید از Fire Curtain استفاده کرد.