اهداف استفاده

• جلوگیری از غرق شدن فرد
• افزایش شناوری
• مشخص کردن محل فرد
• کمک به بازیابی فرد
• افزایش زمان بقا
• افزایش قابلیت مشاهده در شب

اصل شناوری

حلقه نجات نیز مانند جلیقه بر اساس اصل ارشمیدس طراحی شده است.

مواد شناور داخل حلقه باعث ایجاد نیروی شناوری شده و فرد می‌تواند با گرفتن آن روی سطح آب باقی بماند.

اجزای اصلی Lifebuoy

یک حلقه نجات استاندارد معمولاً شامل:

• بدنه شناور
• روکش مقاوم UV
• طناب محیطی (Grab Line)
• نوارهای شب‌رنگ SOLAS
• محل اتصال چراغ
• محل اتصال دودزا
• محل اتصال طناب پرتاب
• برچسب استاندارد
• مشخصات شناور

چرا حلقه نجات دایره‌ای است؟

سؤال بسیار مهم.

شکل دایره‌ای چند مزیت اساسی دارد.

۱– استفاده از هر زاویه

فرد لازم نیست جهت خاصی را پیدا کند.

از هر طرف

↓

می‌تواند آن را بگیرد.

۲– شناوری یکنواخت

در تمام محیط حلقه

نیروی شناوری یکسان است.

۳– پرتاب بهتر

در زمان پرتاب

تعادل مناسبی دارد.

۴– گیر نکردن

لبه تیز ندارد.

در طناب

نرده

یا تجهیزات

کمتر گیر می‌کند.

چرا رنگ آن نارنجی یا قرمز/سفید است؟

هدف

بیشترین قابلیت رؤیت است.

در شرایط:

• مه
• باران
• امواج
• نور کم
• غروب
• شب

رنگ‌های High Visibility

راحت‌تر دیده می‌شوند.

در بسیاری از شناورها، حلقه‌ها به رنگ نارنجی یا با ترکیب رنگ‌های هشداردهنده عرضه می‌شوند و وجود نوارهای بازتابنده نیز به افزایش دید کمک می‌کند.

چرا دور آن طناب وجود دارد؟

به آن

Grab Line

می‌گویند.

وظایف:

• گرفتن راحت‌تر
• امکان گرفتن توسط چند نفر
• کمک به فرد بیهوش
• گرفتن از هر جهت

چرا طناب بلند دارد؟

در برخی حلقه‌ها

یک طناب بلند

به کشتی متصل است.

مزایا

• کشیدن فرد
• هدایت فرد
• جلوگیری از دور شدن حلقه
• بازیابی سریع

این نوع بیشتر در اسکله‌ها، بنادر و برخی محل‌های مشخص روی شناورها استفاده می‌شود.

چرا چراغ دارد؟

LifeBuoy Self Igniting Light

یکی از مهم‌ترین تجهیزات حلقه نجات است.

عملکرد

به محض افتادن داخل آب

↓

فعال می‌شود.

↓

شروع به چشمک زدن می‌کند.

مزایا

• پیدا کردن فرد در شب
• دیده شدن از بالگرد
• دیده شدن از کشتی
• دیده شدن از قایق نجات

ویژگی‌ها

• ضدآب
• خودکار
• شناور
• نوردهی طولانی مطابق الزامات استاندارد

چرا Smoke Signal دارد؟

یکی از جذاب‌ترین تجهیزات.

نام آن:

Self Activating Smoke Signal

عملکرد

وقتی داخل آب می‌افتد

↓

به طور خودکار فعال می‌شود.

↓

دود نارنجی غلیظ تولید می‌کند.

کاربرد

روز

در هوای مه‌آلود

امواج زیاد

دید کم

بالگرد

قایق نجات

این دود از فاصله بسیار زیاد قابل مشاهده است.

چرا بعضی حلقه‌ها چراغ دارند ولی بعضی ندارند؟

چون بر اساس SOLAS

همه حلقه‌ها

وظیفه یکسان ندارند.

برخی فقط

شناوری

می‌دهند.

برخی

MOB Lifebuoy

هستند.

که دارای:

• چراغ
• دودزا
• طناب
• تجهیزات کامل

هستند.

انواع حلقه نجات

۱– Standard Lifebuoy

مدل معمولی

۲– MOB Lifebuoy

ویژه

Man Overboard

دارای:

• چراغ
• Smoke
• تجهیزات بیشتر

۳– Lifebuoy With Line

دارای طناب بلند

۴– Lifebuoy With Light

دارای چراغ

۵– Lifebuoy With Smoke

دارای دودزا

۶– Combination Lifebuoy

دارای

چراغ

دود

طناب

محل نصب

معمولاً در

• Bridge Wing
• Main Deck
• Accommodation Deck
• Stern
• Bow
• Helideck
• اسکله
• Offshore Platform

ارتفاع نصب

به گونه‌ای نصب می‌شود که:

• سریع برداشته شود.
• مانعی نداشته باشد.
• در شرایط اضطراری به‌راحتی قابل پرتاب باشد.

سناریوی Man Overboard

فرد داخل آب می‌افتد.

↓

اولین نفر

فریاد می‌زند:

“MAN OVERBOARD”

↓

دکمه MOB

روی سیستم ناوبری

فشار داده می‌شود.

↓

حلقه نجات

پرتاب می‌شود.

↓

چراغ

روشن می‌شود.

↓

Smoke فعال می‌شود.

↓

Bridge

مختصات را ثبت می‌کند.

↓

قایق نجات

اعزام می‌شود.

تجهیزات همراه Lifebuoy

• Self Igniting Light
• Smoke Signal
• Grab Line
• Floating Line
• Reflective Tape
• Bracket
• Quick Release

جنس بدنه

معمولاً از:

• Polyethylene
• سخت‌فوم‌های سلول‌بسته (Closed-cell Foam)
• مواد مقاوم در برابر UV

ساخته می‌شود.

بازرسی

موارد کنترل:

• ترک
• شکستگی
• شناوری
• طناب
• چراغ
• باتری چراغ
• Smoke Signal
• نوار شب‌رنگ
• بست نگهدارنده
• علائم شناسایی

نگهداری

• دور از مواد شیمیایی خورنده
• جلوگیری از ضربه
• کنترل دوره‌ای
• تعویض تجهیزات تاریخ‌گذشته (مانند چراغ یا دودزا)
• ثبت در برنامه نگهداری کشتی

اشتباهات رایج

• استفاده از حلقه بدون طناب در محل نیازمند بازیابی
• نصب در محل غیرقابل دسترس
• حذف چراغ یا دودزا
• رنگ‌آمیزی غیراستاندارد
• پوشاندن برچسب‌ها
• عدم تست دوره‌ای چراغ و تجهیزات جانبی

استانداردهای مرتبط

• SOLAS Chapter III
• LSA Code
• IMO Resolution MSC.81(70) (روش‌های آزمون تجهیزات نجات)
• الزامات مؤسسات رده‌بندی مانند DNV، ABS، Lloyd’s Register، Bureau Veritas

نکته مهندسی (Engineering Insight)

در بسیاری از حوادث Man Overboard، مشکل اصلی غرق شدن فوری نیست؛ بلکه گم شدن فرد در میان امواج است. حتی در روز، اگر شناور با سرعت در حال حرکت باشد، فاصله بین فرد و کشتی در مدت کوتاهی به صدها متر می‌رسد. به همین دلیل، ترکیب حلقه نجات، چراغ خودکار، دودزای نارنجی و ثبت فوری موقعیت با دکمه MOB نقش بسیار مهمی در موفقیت عملیات جستجو و نجات دارد. به همین علت، روی بسیاری از کشتی‌های تجاری چندین حلقه نجات با آرایش و تجهیزات متفاوت نصب می‌شود تا برای سناریوهای مختلف قابل استفاده باشند.

خدمات ژیان اخگر آریا

• مشاوره انتخاب تجهیزات نجات دریایی مطابق SOLAS و LSA Code
• تهیه مشخصات فنی Lifebuoy و تجهیزات MOB
• ارزیابی جانمایی تجهیزات نجات روی شناورها و سکوهای فراساحلی
• آموزش سناریوهای Man Overboard و بازیابی مصدوم
• بازرسی دوره‌ای تجهیزات نجات و ثبت سوابق مطابق الزامات بین‌المللی