اهداف استفاده

• نجات افراد سقوط‌کرده در آب (Man Overboard)
• انتقال تیم نجات
• یدک‌کشی Lifeboat
• انتقال تجهیزات
• جستجوی افراد
• کمک به شناورهای آسیب‌دیده
• عملیات SAR

تفاوت اصلی Rescue Boat و Lifeboat

انواع Rescue Boat

۱. Conventional Rescue Boat

مدل معمولی

ویژگی‌ها:

• موتور خارج از بدنه یا داخل بدنه
• ظرفیت محدود
• مانور مناسب
• استفاده روی اکثر کشتی‌ها

۲. Fast Rescue Boat (FRB)

یکی از مهم‌ترین تجهیزات Offshore.

ویژگی‌ها

• سرعت بسیار بالا
• شتاب زیاد
• مانور فوق‌العاده
• بدنه سبک
• مناسب امواج شدید

کاربرد

• سکوهای نفتی
• FPSO
• کشتی‌های پشتیبانی
• Offshore
• عملیات SAR

چرا Fast Rescue Boat ساخته شد؟

در حادثه

Man Overboard

هر دقیقه اهمیت دارد.

فرض کنید:

کشتی

۲۰ گره دریایی

سرعت دارد.

↓

در چند دقیقه

فرد

صدها متر

از کشتی فاصله می‌گیرد.

↓

قایق معمولی

ممکن است دیر برسد.

↓

Fast Rescue Boat

در کمترین زمان

به محل می‌رسد.

جنس بدنه

رایج‌ترین مواد:

• GRP
• FRP
• آلومینیوم دریایی
• کامپوزیت

موتور

اغلب:

Outboard Engine

یا

Inboard Diesel

قدرت موتور ممکن است بسته به نوع شناور و مأموریت متفاوت باشد، اما در قایق‌های امداد سریع معمولاً توان بالایی برای رسیدن سریع به محل حادثه در نظر گرفته می‌شود.

سیستم رانش

دو نوع رایج

Propeller

رایج‌ترین

مزایا

• راندمان بالا
• تعمیر آسان

معایب

• احتمال آسیب به فرد داخل آب
• احتمال گیر کردن طناب

Water Jet

در برخی FRBها

مزایا

• ایمنی بیشتر برای فرد داخل آب
• مانور بسیار بالا
• عملکرد بهتر در آب کم‌عمق

معایب

• هزینه بالاتر
• نگهداری پیچیده‌تر

ظرفیت

معمولاً

۴

۶

۸

۱۲ نفر

اما بسته به طراحی شناور متفاوت است.

تجهیزات داخل Rescue Boat

معمولاً شامل:

• VHF Radio
• GPS
• Compass
• First Aid Kit
• Throwing Line
• Boat Hook
• Lifebuoy
• Search Light
• Knife
• Anchor
• Tow Line
• Emergency Repair Kit
• Thermal Blanket
• Rescue Sling
• Stretcher (در برخی شناورها)
• Portable Fire Extinguisher

Rescue Sling

یکی از مهم‌ترین تجهیزات.

برای:

گرفتن فرد

↓

کشیدن داخل قایق

↓

بدون آسیب

استفاده می‌شود.

Boat Hook

میله‌ای بلند با قلاب مخصوص.

کاربرد:

• گرفتن طناب
• گرفتن حلقه نجات
• نزدیک کردن فرد
• کنترل فاصله با شناور

Throw Line

طناب پرتاب

برای رساندن طناب به فرد داخل آب.

عملیات Man Overboard

سناریوی استاندارد

↓

فرد داخل آب

↓

فریاد:

MAN OVERBOARD

↓

Bridge

مختصات را ثبت می‌کند.

↓

Lifebuoy

پرتاب می‌شود.

↓

چراغ

فعال

↓

Smoke

فعال

↓

آژیر

↓

تغییر مسیر کشتی (بر اساس رویه عملیاتی)

↓

Rescue Boat

Launch

↓

رسیدن به فرد

↓

Recovery

↓

بازگشت

Recovery

مهم‌ترین قسمت عملیات.

نجات فرد

از آب

بسیار سخت‌تر

از پیدا کردن اوست.

به همین دلیل

Rescue Boat

دارای تجهیزات ویژه

برای بالا کشیدن فرد

است.

Launching System

قایق توسط

Davit

↓

Winch

↓

Falls

↓

آب‌اندازی

می‌شود.

در برخی شناورها، سامانه‌های Launch و Recovery بسته به نوع قایق و طراحی سازنده متفاوت هستند.

محدودیت‌ها

• وضعیت نامناسب دریا
• باد شدید
• یخ‌زدگی
• دید کم
• محدودیت سوخت
• ظرفیت محدود

بازرسی

موارد مهم

• موتور
• باتری
• سوخت
• پروانه یا Water Jet
• طناب‌ها
• Davit
• Winch
• تجهیزات پزشکی
• VHF
• چراغ‌ها
• جلیقه‌ها
• تجهیزات نجات

اشتباهات رایج

• نزدیک شدن سریع به فرد
• خاموش نکردن موتور در فاصله بسیار نزدیک (در صورت استفاده از پروانه)
• استفاده نکردن از Kill Switch
• حمل بار اضافی
• نداشتن ارتباط رادیویی
• نپوشیدن Life Jacket توسط تیم نجات

تفاوت Rescue Boat و Fast Rescue Boat

استانداردهای مرتبط

• SOLAS Chapter III
• LSA Code
• STCW Convention
• IMO Resolution MSC.81(70) (روش‌های آزمون تجهیزات نجات)
• IMO Resolution MSC.402(96) (نگهداری، آزمون و بازرسی تجهیزات نجات)
• الزامات مؤسسات رده‌بندی مانند DNV، ABS، Lloyd’s Register، Bureau Veritas

نکته مهندسی (Engineering Insight)

بیشتر افراد تصور می‌کنند مهم‌ترین بخش عملیات نجات، رسیدن به فرد است؛ در حالی که از دید عملیاتی، بازیابی فرد از آب (Recovery) دشوارترین مرحله است. امواج، وزن لباس خیس، هیپوترمی، بیهوشی و خستگی شدید می‌توانند بالا کشیدن مصدوم را بسیار پیچیده کنند. به همین دلیل، طراحی Rescue Boat علاوه بر سرعت، بر وجود تجهیزات بازیابی مانند Rescue Sling، Boat Hook، Tow Line و فضای مناسب برای انتقال مصدوم نیز تمرکز دارد.

خدمات ژیان اخگر آریا

• مشاوره انتخاب قایق‌های Rescue و Fast Rescue Boat مطابق SOLAS و LSA Code
• تهیه مشخصات فنی (Technical Specification)
• طراحی و ارزیابی سامانه‌های Launch & Recovery
• آموزش عملیات Man Overboard و Search & Rescue
• تدوین برنامه‌های بازرسی و نگهداری تجهیزات نجات دریایی